Home > Nieuws en Agenda > Agenda > 29maart_A.R. Kaal
Agenda-overzicht

Wereld- en toekomstbeeld politieke partijen bepalend voor verkiezingsprogramma’s

  • Startdatum 29-03-2017
     
  • Tijd 15.45
     
  • Locatie Aula
     
  • Titel Worldview and social practice: A discourse-space approach to political text analyses
     
  • Spreker A.R. Kaal
     
  • Promotor prof.dr. A.J. Cienki, prof.dr. P.T.J.M. Vossen, copromotor: prof.dr. P. Chilton
     
  • Onderdeel Faculteit der Geesteswetenschappen
     
  • Categorie Letteren
     
  • Evenementtype Promotie
     

Tijd- en ruimtebeeld zijn bepalend voor de logica van politieke wereldbeelden waarop partijprogramma’s zijn gebouwd. Met verwijzingen naar “de barbaarse Middeleeuwen” of “Nederland is een deel van de wereld” proberen partijen vanuit verschillende referentie kaders het groeiend aantal zwevende kiezers naar zich toe te trekken. Bovendien is deze verborgen beeldvorming sturend voor het toekomstbeeld en maatregelen om daar te komen. Dit blijkt uit het promotieonderzoek van Bertie Kaal naar de wijze waarop politieke partijen zich van elkaar onderscheiden op wereldbeeld. Zij onderzocht de variatie in de kern van de beeldvorming waarmee partijen hun standpunten presenteren en vond die variatie in de cognitieve aspecten van ruimtelijke referentiekaders.

Iedere politieke partij heeft een kenmerkende grondredenering die de toon zet voor een wereldbeeld en die richting geeft aan attitudes, idealen en voornemens. Over het algemeen gaan veel partijen uit van het sentiment van het moment en een klein aantal partijprogramma’s is geworteld in het verleden. Opvallend zijn de kleine christelijke partijen die verwijzen naar het rentmeesterschap de eeuwigheid en het oneindige. Ook zijn er verschillende denkrichtingen te onderscheiden. Kaal: “Voor bijvoorbeeld de ene partij is Nederland een deel van de wereld en dat is mooi voor Nederland, maar vergt ook een gedeelde verantwoordelijkheid. Voor een andere partij is Nederland vol en dat is reden om daar iets aan te doen.”

De kiezer heeft voor de aanstaande Tweede Kamer verkiezingen een ruime keuze en de competitie tussen de verschillende politieke partijen is groot. Het is voor hen lastig te bepalen of het in discussies in de media gaat om het authentiek uitdragen van een ideologische of om een interne strijd tussen partijen om kiezers te winnen. Kaal: “Om achter de schermen van het verkiezingscircus te kijken zijn er alternatieve benaderingen nodig om politieke partijen te kunnen positioneren.” Uit haar onderzoek blijkt dat partijen, met een paar uitzonderingen, nationalistischer worden en meer toekomstgericht. Die trend onderbouwt de groeiende hang naar veiligheid.

Tijd en Ruimte in Nederlandse verkiezingsprogramma’s 2006 en 2010
Kaal vergeleek Nederlandse verkiezingsprogramma’s van 2006 en 2010 op de ruimtelijke kaders van politieke wereldbeelden. Het is een manier om de kern van verkiezingsprogramma’s bloot te leggen om zo verschillen en verschuivingen in de mogelijke intenties van partijen boven water te halen. Kaal onderscheidt partijen op hun argumentatiestructuur, van waaruit hun toekomstbeelden en plannen logisch lijken te vloeien zonder dat proces te benoemen. “Deze a-ideologische trend heeft zich door de jaren heen versterkt waardoor de kiezer niet meer zeker is waar hij voor kiest. Daarom is het belangrijk te weten wat de grondslag is van de logica tussen wereldbeeld, toekomstbeeld en politieke doelen waarmee de richting en urgentie van maatregelen wordt onderbouwd”, aldus Kaal.

From Text to Political Positions
Kaal verrichtte het onderzoek in het kader van het project “From Text to Political Positions” (Vrije Universiteit, CAMeRA/ Het Netwerk Instituut), in samenwerking met een politicologe en een computertaalkundige en het Kieskompas. Ze maakte daarbij gebruik van inzichten uit de cognitieve wetenschap, antropologie, taalfilosofie en kritische discoursanalyse. Daarmee bouwt zij verder op een jonge cognitieve stroming in ruimtelijke discourstheorie en brengt deze op een eigenzinnige manier in de praktijk.Meer informatie over dit proefschrift in PURE

© Copyright Vrije Universiteit Amsterdam

spamfuik@vu.nl