VU-onderzoeker en filosoof Catarina Dutilh Novaes krijgt ERC Consolidator Grant van 1,7 miljoen euro

De European Research Council (ERC) heeft de onderzoeksbeurs van 1,7 miljoen toegekend aan Catarina Dutilh Novaes.

04-07-2018 | 16:23

De European Research Council (ERC) heeft de onderzoeksbeurs van 1,7 miljoen toegekend aan Catarina Dutilh Novaes. Vanaf juli 2018 gaat zij aan de slag als universitair hoofdocent bij de afdeling Filosofie van de faculteit. De ERC is een persoonsgebonden beurs die Catarina Dutilh Novaes gaat gebruiken voor een onderzoek naar een beter begrip van argumentatie.

De sociale epistemologie van argumentatie
Argumentatie - de praktijk van geven en vragen om redenen om claims te ondersteunen - is een belangrijk onderdeel van wetenschappelijk onderzoek, juridische procedures en de politiek. Dutilh Novaes: “Maar in veel gevallen bereikt argumentatie niet zijn veronderstelde doel om consensus en verspreiding van betrouwbare informatie te bevorderen. Recente gebeurtenissen in de wereldpolitiek, zoals Brexit, de Amerikaanse verkiezingen en de vluchtelingencrisis, tonen aan dat een beter begrip van wat argumentatie wel en niet voor ons kan doen dringend nodig is.”

Realistische benadering
De centrale vraag van het project is: ‘Wat is er nodig voor een proces van argumentatie om onze epistemische situatie te verbeteren, dwz. wat we wel en niet weten?’ Eerdere theorieën faalden omdat ze gebaseerd zijn op overdreven geïdealiseerde aannames. Dit onderzoeksproject ontwikkelt een meer realistische benadering. Hierin wordt argumentatie gezien als een praktijk die verweven is met machtsverhoudingen, die optreedt in situaties van epistemische en sociale diversiteit, en waarbij agenten (personen?) worden betrokken die niet 'puur rationeel' zijn.

Dutilh Novaes: “We zullen het eerste uitgebreide verslag van de sociale epistemologie van argumentatie formuleren, oftewel de rol van argumentatie in processen van circulatie en productie van kennis, bewijs en rechtvaardiging. Hiertoe zullen we twee onderzoekstradities samenbrengen die tot nu toe grotendeels losgekoppeld blijven: sociale epistemologie en argumentatietheorie.”

De hypothese die centraal staat is dat argumentatie een vorm van sociale uitwisseling is die in verschillende mate succesvol kan zijn. Wat wordt uitgewisseld zijn epistemische middelen zoals kennis, bewijs, rechtvaardiging en kritische bezwaren. Inzichten uit de sociale uitwisseltheorie zullen bijdragen aan een geschikt kader, omdat het de wisselwerking tussen eigenbelang en onderlinge afhankelijkheid benadrukt. Dutilh Novaes: “Ons einddoel is om een realistische theorie te ontwikkelen van de processen waardoor epistemische middelen worden gedeeld en geproduceerd door middel van argumentatie. Het biedt concrete voorschriften over hoe deze processen kunnen worden geoptimaliseerd, met brede toepassingen waar argumentatie cruciaal is: wetenschappelijk, juridisch en politiek / publiek debat.”

Loopbaan
180704 Catarina Dutilh Novaes TextCatarina Dutilh Novaes werkte van 2011 tot 2018 als Rosalind Franklin Fellow bij de Faculteit Wijsbegeerte in Groningen. Zij had een aanstelling als Adjunct Hoogleraar in Groningen en is daarnaast als extern lid verbonden aan het Munich Center for Mathematical Philosophy (LMU). De expertise van Dutilh Novaes is breed, en betreft onder andere de filosofie en geschiedenis van de logica en wiskunde. Ook is ze betrokken bij sociale vraagstukken die te maken hebben met genderproblematiek en racisme. Van 2011 tot 2016 leidde ze het NWO-VIDI project 'The Roots of Deduction', een onderzoek naar de oorsprong en de praktijken van deductief redeneren, in het bijzonder in de wiskunde. Haar onderzoek wordt ook gekenmerkt door samenwerking met cognitiewetenschappers en psychologen.