dr. J.H.M (Hans) de Waardt



Deze pagina is verplaatst. U wordt doorgestuurd.

Universitair Docent

Aanwezig: op afspraak

Faculteit Geesteswetenschappen, Vrije Universiteit Amsterdam, De Boelelaan 1105, 1081 HV Amsterdam
Fax +31(0)20 5986500 
 
Specialismen:

  • Het geloof in hekserij, toverij, demonische bezetenheid en magie
  • Medische geschiedenis
  • Humanisme, de Radicale Reformatie en religieuze tolerantie in de 16de en de 17de eeuw

Onderwijs

Bachelors en masters Geschiedenis

Onderzoek

Mijn onderzoek heeft een medisch-historische en een godsdiensthistorische component. Het richt zich op de ideeën en achtergronden van de uit de Nederlanden afkomstige geneesheer Johan Wier (Grave 1515 - Tecklenburg 1588) die in 1563 internationaal opzien baarde met zijn boek De Praestigiis Daemonum (De illusies van demonen) waarin hij betoogde dat de heksenvervolgingen zinloos waren en geen enkele basis hadden. Inmiddels is gebleken dat de ideeën van spiritualisten als David Joris, Hendrick Niclaes en Sebastiaan Castellio een belangrijke inspiratiebron vormden voor Wier. Daarom zullen ook de ideeën en de verspreiding daarvan in de Nederlanden en het Duitse Rijnland een belangrijk thema van onderzoek zijn.

Publicaties

Boeken:

  • Mending Minds. A Cultural History of Dutch Academic Psychiatry (Rotterdam: Erasmus Publishing, 2005).
  • Toverij en samenleving. Holland 1500-1800 Hollandse Historische Reeks 15 (Den Haag: Hollandse Historische Reeks, 1991).
  • Geschiedenis in actie (Amsterdam: Bert Bakker, 1990).

Bundels:

  • Joris van Eijnatten, Fred van Lieburg en Hans de Waardt (red.), Heiligen of helden. Opstellen voor Willem Frijhoff (Amsterdam: Bert Bakker, 2007).
  • Hans de Waardt (red.), Dämonische Besessenheit. Zur Interpretation eines kulturhistorischen Phänomens / Demonic Possession: Interpretations of a Historico-Cultural Phenomenon (Bielefeld:  Verlag für Regionalgeschichte, 2005).
  • Marijke Gijswijt-Hofstra, Hilary Marland en Hans de Waardt (red.), Illness and Healing Alternatives in Western Europe (London en New York: Routledge, 1997).

Recent verschenen artikelen:

2015

  • ‘Yenye Labá, or How to Season an Afro-Caribbean Dish’, Magic, Ritual, and Witchcraft 10 (2015) 213-17.
  • ‘Melancholy and Fantasy : Johan Wier’s Use of a Medical Concept in his Plea for Tolerance’, in: J. Grave, R. Honings en B. Noak eds, Illness and Literature in the Low Countries: From the Middle Ages until the 21th Century (Göttingen: V&R unipress, 2015), pp. 33-45.
  • 'Endor and Amsterdam: The image of witchcraft as a weapon in the political arena', in: Jennifer Spinks and Dagmar Eichberger (eds.), Religion, the Supernatural and Visual Culture in Early Modern Europe. An Album Amicorum for Charles Zika(Leiden: Brill, 2015)126-139.

2014

  • ‘Justus Velsius Haganus: An erudite but rambling prophet’, in: Jesse Sponholz en Gary K. Waite eds., Exile and Religious Identity, 1500-1800 (London: Pickering & Chatto, 2014), pp. 97-109; 223-27.
  • ‘I beg your pardon: I am a heretic! A countryside conventicle in Holland in the 1520s’, in: August den Hollander, Alex Noord, Mirjam van Veen, Anna Voolstra (eds); co-editors Michael Driedger, Gary Waite, Religious minorities and cultural diversity in the Dutch Republic: studies presented to Piet Visser on the occasion of his 65th birthday (Leiden: Brill, 2014), pp. 29-40.

2013

  • 'Witchcraft and wealth: the case of the Netherlands', in: Brian P. Levack (red.), The Oxford Handbook of Witchcraft in Early Modern Europe and Colonial America (Oxford: Oxford University Press, 232-248.
  • Magie, toverij en hekserij: de duivelse complexiteit van begrippen', in: Jan Franken (ed.), Heksen en heksenvervolging in de Kempen (Herentals en Roosendaal: Centrum voor de Studie van Land en Volk van de Kempen, 2013) 7-23.
  • 'Nonnen, weeskinderen en demonen: Bezetenheid en religieuze druk', Groniek 44 / 195 (2013) 131-152.

2012

  • 'Weyer, Johannes', in: R.W. Brednich (ed.), Enzyklopädie des Märchens.. Handwörterbuch zur historischen und vergleichenden Erzählforschung (Berlijn en Boston: De Gruyter, 2012),728-231.
  • 'Psychische stoornissen door maatschappelijke degeneratie. Cornelis Winkler en de Nederlandse psychiatrie rond 1900', Geschiedenis Magazine 48 (2012) 24-27.
  • ‘Psychische stoornissen door maatschappelijke degeneratie. Cornelis Winkler en de Nederlandse psychiatrie rond 1900’, Geschiedenis Magazine, 48(5) (2012) 24-27.

2011

  • ‘Witchcraft, Spiritualism and Medicine: the Religious Convictions of Johan Wier’, The Sixteenth Century Journal 47 (2011) 369-391.
  • ‘‘Lightning strikes, wherever ire dwells with power’: Johan Wier on Anger as an Illness’, in: Yasmin Haskell (red.), Diseases of the imagination and imaginary disease in the early modern period (Turnhout: Brepols, 2011) 259-274.
  • ‘Die Bauer-Akademie von außen gesehen‘, in: Wolfgang Behringer e.a., Ehrenpromotion Doctoris philosophiae honoris causa Dieter R. Bauer (Saarbrücken: Universität des Saarlandes, 2011) 29-33.

2009  

  • ‘Staat, Kirche und lokale Kultur: Die Zaubereiverfolgungen im Burgundischen Kreis’, in: Heide Dienst (red.), Hexenforschung aus österreichischen Ländern (Wenen en Berlijn: Lit Verlag, 2009) 17-34.
  • ‘Jesuits, propaganda and faith healing in the Dutch Republic’, History. The Journal of the Historical Association 94 (2009) 344-359.
  • ´Een dorp onder druk. Bestuur, godsdienst en partijstrijd´, in: Hanna Blok, Wiard Krook, Pieter van Reenen en Ruud Wiggers (red.), Diemen in het land van Amstel (Amsterdam: De Bataafsche Leeuw, 2009) 149-164.
  • ‘2000 jaar Nederlanders in ziekte en gezondheid’, in: Willem Bouman e.a. (red.), Geloof in Nederland (Zwolle: Waanders Uitgevers, 2009) 265-296.  

2007

  • ‘Willem Frijhoff: een beweeglijk historicus’, in: Joris van Eijnatten, Fred van Lieburg en Hans de Waardt (red.), Heiligen of helden (Amsterdam 2007) 8-17.
  • ‘Johan Wier, icoon van de psychiatrie’, in: Joris van Eijnatten, Fred van Lieburg en Hans de Waardt (red.), Heiligen of helden (Amsterdam 2007) 72-87.

2005

  • 'Het taaie voortleven der demonen: de onttovering van de geneeskunde als impuls voor irreguliere geneeswijzen´, in: Amanda Kluveld e.a. (red.), Genezen. Opstellen bij het afscheid van Marijke Gijswijt-Hofstra (Amsterdam 2005)
  • ‘Religie, duivelspact en toverij’, Tijdschrift voor geschiedenis 118 (2005) 400-415.
  • ‘Dämonische Besessenheit. Eine Einführung / Demonic Possession: An Introductory Note’, in: Hans de Waardt (red.), Dämonische Besessenheit Zur Interpretation eines kulturhistorischen Phänomens / Demonic Possession: Interpretations of a Historico-Cultural Phenomenon (Bielefeld 2005) 9-35.

2003

  • ‘Academic careers and scholarly networks´, in: Wiep van Bunge (red.), The early Enlightenment in the Dutch Republic’, 1650-1750 (Leiden 2003) 19-37.
  • ‘Asyl in Amsterdam’, Annalen des Historischen Vereins für den Niederrhein 206 (2003) 169-184.

2002

  • ‘Johan Wiers De Praestigiis. Mythes en motivatie’, in: Jan Jacob Cobben, Duivelse bezetenheid beschreven door dokter Johannes Wier 1515-1588 (Rotterdam 2002) 17-74.
  • ‘Mann oder Frau, Tod oder Leben. Die Grenze zwischen Natur und Übernatur als Inversionspunkt’, in: Ingrid Ahrend-Schulte e.a. (red.), Geschlecht, Magie und Hexenverfolgung (Bielefeld 2002) 81-104.
  • ‘Verlöschen und Entfachen der Scheiterhaufen. Holland und Brabant in den 1590er Jahren’, in: Herbert Eiden en Rita Voltmer (red.), Hexenprozesse und Gerichtspraxis (Trier 2002) 315-329.

2001

  • ‘De konijntjes van Winkler. De scheiding van de leerstoelen neurologie en psychiatrie in Nederland’, Gewina 24 (2001) 157-168.

Overige activiteiten

Binnen mijn functie als docent treed ik ook op als coördinator van het mastertraject medische geschiedenis dat door de Faculteit Geesteswetenschappen wordt aangeboden in samenwerking met het LUmc, het UMC Maastricht, het VUmc en de UvA.

Links

    www.mastermedischegeschiedenis.nl         

CV

In 1981 heb ik mijn doctoraal Middeleeuwse Geschiedenis gedaan aan de Universiteit van Amsterdam met culturele antropologie en wijsbegeerte als bijvakken. Daarna heb ik enkele jaren gewerkt als docent geschiedenis in het voortgezet onderwijs. In 1986 werd ik door NWO aangesteld om bij de Erasmus Universiteit Rotterdam (EUR) een dissertatie voor te bereiden.
In 1991 ben ik gepromoveerd bij de EUR op het proefschrift Toverij en samenleving. Holland 1500-1800. Als promotor trad op prof.dr. W.Th.M. Frijhoff.
Van 1991 tot 1999 ben ik als docent en onderzoeker verbonden geweest aan de Faculteit voor Historische en Kunstwetenschappen van de EUR.
In 2000 werd ik bij de Divisie Psychiatrie van het Utrechtse Universitair Medisch Centrum aangesteld met de opdracht een geschiedenis te schrijven van de academische psychiatrie in Nederland. Dat heeft geresulteerd in de monografie Mending Minds: A Cultural History of Dutch Academic Psychiatry die in 2005 is verschenen.
In 2001 ben ik als docent in dienst getreden bij de afdeling geschiedenis van de Faculteit der Letteren van de Vrije Universiteit en twee jaar later als coördinator van het Mastertraject Medische Geschiedenis bij het VUmc Metamedica. In 2012 heeft de Faculteit der Letteren, nu Geesteswetenschappen, besloten ook dit onderdeel van mijn werkzaamheden onder haar hoede te nemen.